يهوديان معاصر رسول خدا ( ص ) بوده ، و تمامى يهوديان چنين اعتقادى ندارند . و اگر قرآن آن را مانند گفتن اينكه : « إِنَّ اللَّه فَقِيرٌ وَنَحْنُ أَغْنِياءُ » « 1 » ، و همچنين گفتن اينكه : « يَدُ اللَّه مَغْلُولَةٌ » « 2 » به همه يهوديان نسبت داده ، براى اين بوده كه بقيه يهوديان هم به اين نسبتها راضى بوده‌اند ، مثلا هر چند گفتار آخرى ، كلام بعضى از يهوديان مدينه و معاصر رسول خدا ( ص ) بوده ، و ليكن ساير يهوديان با آن مخالفت نداشته‌اند ، پس در حقيقت همه متفق الرأى بوده‌اند . جمله * ( « وَقالَتِ النَّصارى الْمَسِيحُ ابْنُ اللَّه » ) * نقل كلامى است كه نصارى گفته‌اند و ما در جلد سوم اين كتاب در سوره آل عمران در باره كلام ايشان و آنچه متعلق به آن است بحث كرديم . و جمله * ( « يُضاهِؤُنَ قَوْلَ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ قَبْلُ » ) * اين معنا را مىرساند كه گفتار مسيحيان مبنى بر اينكه عيسى پسر خدا است شبيه به گفتار كفارى است كه در امم گذشته بوده‌اند ، و مقصود بتپرستان است كه بعضى از خدايان خود را پدر خدايان ، و برخى را پسر آن ديگرى مىدانستند ، و بعضى را الهه مادر و برخى ديگر را إله همسر نام مىنهادند . و همچنين وثنىهاى هند و چين و مصر قديم و ديگران كه معتقد به ثالوث بودند ، ما پاره اى از معتقدات آنها را در جلد سوم اين كتاب در آنجا كه راجع به مسيح گفتگو مىكرديم نقل نموديم . و در آنجا گفتيم كه رخنه كردن عقايد وثنيت در دين نصارى و يهود ، از حقايقى است كه قرآن كريم در جمله مورد بحث آن را كشف نموده ، و از آن پرده برداشته است . و لذا در عصر حاضر گروهى از محققين بر آن شدند كه مندرجات عهدين را با مذاهب بودائيان و برهمانيان تطبيق دهند ، و ضمن تحقيق بدست آوردند كه معارف انجيل و تورات طابق النعل بالنعل و مو به مو مطابق با خرافات بودائيان و برهمانيان است ، حتى بسيارى از داستانها و حكاياتى كه در انجيلها موجود است عين همان حكاياتى است كه در آن دو كيش موجود است ، و در نتيجه براى هيچ محقق و اهل بحثى جاى هيچ ترديدى نمىماند كه كاشف حقيقى اين مطلب و مبتكر آن قرآن كريم و جمله « يضاهؤون . . . » است . * ( « قاتَلَهُمُ اللَّه أَنَّى يُؤْفَكُونَ » ) * خداوند با اين جمله كه نفرين بر ايشان است آيه را ختم كرده .

--> ( 1 ) خدا فقير است و ما توانگريم . سوره آل عمران آيه 181 ( 2 ) دست خدا بسته است . سوره مائده آيه 64